Zuid-Kennemerland

 Jaren geleden hebben we eens een fietstocht gemaakt vanuit Haarlem, via de Kennemerduinen en langs de kust terug naar huis. Veel hebben we toen niet gezien van het Nationale Park, daarom besloten we afgelopen donderdag om er een wandeling te maken.

Het bleek dat door de hoge grondwaterstand een aantal wandel- en fietspaden afgesloten was maar er bleef genoeg over. Het was prachtig weer. Niet te warm dus we konden goed doorlopen. 

We kozen voor de blauwe route vanaf het bezoekerscentrum. De route voerde door duinen en bos naar het strand. Onderweg zagen we veel ondergelopen stukken grond. Bij het bezoekerscentrum begrepen we dat we op het pad moesten blijven en geen nieuwe paden mochten maken, ook al stond er water op het pad.

In het begin was dat erg lastig; het pad voerde langs 't Wed, en van een pad was daar niets meer te zien. Maar omdat dit ook een speelterrein was mocht je hier gelukkig wel van het pad afwijken.

Er was een wat oude maar mooi gelegen picknicktafel voor onze koffie en lunch.

Hier was gelukkig een omleidingsroute

Dit fietspad was afgesloten

Aalscholvers

In totaal hebben we bijna 12 km gelopen.

Rondje Braasemermeer

 Het was mooi weer én noordenwind. Ideaal om naar het noorden te fietsen, dat doen we niet zo vaak. Martin heeft  een globale route uitgestippeld, die zou ongeveer 60 km zijn. Met eerst tegenwind zou dat goed te doen moeten zijn.

We hebben voor de zekerheid wat boterhammen meegenomen. Dat was maar goed ook want we zijn Leiden nog maar nauwelijks voorbij of we hebben al trek. We vinden een mooie picknicktafel. Helaas wel in de schaduw; in deze tijd van het jaar is wat zon erbij wel zo prettig.

De paadjes zijn soms erg smal maar wel leuk. Dit pad wordt ook nog geteerd; we kunnen er maar net langs.

Vervolgens kunnen we het terras in Woubrugge natuurlijk niet links laten liggen, dus daar genieten we van een cappuccino. 

Bij het Braasemermeer moeten we met een pontje het Paddegat over. 

Aan de overkant is een sluisje dat je zelf moet bedienen. Er ligt net een zeilbootje in. De schipper trekt met een pikhaak de deuren open en dan is het wachten tot het water op gelijke hoogte komt en de deuren helemaal geopend kunnen worden. 

Het is een mooi plekje. Vlak voorbij het sluisje is een terras aan het water. Jammer dat we al net gepauzeerd hebben. We fietsen verder langs het meer en moeten dan beslissen of we weer een pontje pakken om het meer te volgen, of dat we nog verder naar het noorden fietsen. We besluiten om het pontje te pakken. 

In Ter Aar eten we een appeltje bij een mooie picknicktafel. En dan verder richting Alphen.

Vlak voor Alphen, bij knooppunt 10, gaat het mis. We bekijken het knooppuntenbord en besluiten dat we naar knooppunt 72 willen fietsen. Vandaar kunnen we vrij direct naar huis fietsen, het is nu zo langzamerhand wel mooi geweest. We denken dat we via 14 naar 72 kunnen rijden. We moeten onder de door en dan omhoog fietsen. Helaas, na een flinke klim komen we bij knooppunt 14 tot de ontdekking dat we helemaal fout zitten. Dan maar terug en naar knooppunt 18. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Eerst weer omhoog, voorbij een kruispunt - zonder knooppuntaanwijzing - en dus rechtdoor. Maar dat duurt te lang, dat kan niet kloppen. Weer terug en nog eens kijken bij het kruispunt. We moeten richting Hazerswoude maar dat staat niet op de borden. Ik meen dat ik het wel heb zien staan toen we naar nummer 14 reden dus we gaan weer de klim aan de andere kant van de weg ondernemen. Helaas, geen bord Hazerswoude. Dan zien we aan de overkant van de weg, waar het kruispunt zonder knooppuntaanduiding was, nog een pad lopen, naast de weg. Zouden we die moeten hebben? Nog maar eens een keer naar beneden en weer omhoog. En ja, bij het kruispunt ga je niet alleen de weg over maar je kunt ook langs de weg fietsen.

Al dit gepuzzel leidt tot een fraai plaatje op de Strava van Martin.

Nu gaat het voorspoedig. We zitten op een gegeven moment op de LF4, die hebben we vorig jaar gefietst. Als we die volgen komen we snel op bekend terrein.

Thuis blijkt dat de geplande 60 km van Martin flink is overschreden. Ik heb 87 km op de teller staan. Strava is iets zuiniger (of maak ik meer meters dan Martin?) en komt op 85 km. Toch ook niet slecht. En de op twee na langste rit volgens Strava. Maar die andere twee zijn vermoedelijk ritten in de trein waar Martin was vergeten de app uit te zetten.

Punselie's

 Ik denk dat ik de punselie's voor het eerst in Gouda heb leren kennen, en wel bij het Gouda Museum. Een lekker stroopkoekje dat ik meenam in mijn handtas omdat ik aan de lijn deed. Laten liggen zou jammer zijn en bovendien is het altijd wel handig om iets te eten achter de hand te hebben. Voor als de trein niet verder rijdt, of in een urenlange file. Of gewoon omdat je opeens toch wel erg veel zin hebt in iets. Zo nu en dan wordt de tas opgeruimd en dan vind ik allemaal verpakkingen met alleen maar kruimels.

Maar een van die bewaarde punselie's werd door Martin opgegeten en hij was meteen verkocht. We ontdekten dat ze weliswaar in Gouda gemaakt werden maar dat ze ook bij de AH te koop waren. Sinds die ontdekking kwamen de punselie's regelmatig in ons winkelwagentje terecht.

Totdat we op de website van Omroep West lazen dat de fabriek in Gouda ging sluiten. De oude machines voldeden blijkbaar niet meer en bovendien was de huur van het pand opgezegd. Zie hier het artikel. 

Grote schrik dus. En bij meer mensen, want bij AH was het punselie's-schap leeg. Gelukkig bleek het nog tot afgelopen zaterdag mogelijk om online dozen te bestellen - we waren net op tijd.

In de Volkskrant stond de 27e een prachtig, paginagroot artikel over de fabriek en de kleinzoon van de oprichter, Ronald Punsellie.

Nu is het wachten op de levering. We hebben al een mail ontvangen dat de bestelling onderweg is. En gisteren kwam er nog een mail:

Nu hopen dat het inderdaad gelukt is!

Heide in Den Haag

 De heide bloeit vroeg dit jaren zagen we op het journaal. Mooi doel voor een fiets- of wandeltocht, maar waarheen dan? Combineren met een bezoek aan het Singer museum? Maar daar zal het wel druk zijn. Martin ging eens googelen en vond verrassend genoeg een heideveld veel dichter bij huis, en wel bij Solleveld, in de duinen van Dunea bij Ockenburg. Voor dit gebied is een dagkaart nodig. Normaal kost dit 2 euro, maar omdat wij al lid zijn van het Zuid-Hollands Landschap zou het voor ons 1 euro zijn. Het werd echter nog mooier; omdat een deel van het gebied gesloten was vanwege werkzaamheden was de toegang nu zelfs gratis.

We stapten gistermiddag vol goede moed op de fiets. Dat viel nog niet mee, het was zo'n 17 km, met wind tegen. Onderweg brachten we een bezoek aan de Haagse Markt, dat lag min of meer op de route. Bij Ockenburg parkeerden we de fiets en probeerden we het kaartje dat bij de entreeticket zag te ontcijferen. Richting Hyacintbos en over de brug naar rechts. Dat deden we maar helaas, wel veel kabouters maar geen Solleveld. We liepen terug naar de fiets en reden verder naar het westen. Maar ook daar niets te vinden. Geïnformeerd bij een wandelaar met hond; ja, terug en en via het Hyacintbos. Misschien waren we te vroeg afgeslagen? Maar weer leidde dit tot niets. Nu bij de kas weer geïnformeerd. Solleveld? Daar heb je een toegangskaart voor nodig! Ja, die hebben we. Nu, dan moet je terug, rechtsaf en dan is het wel 10 minuten fietsen. Klonk betrouwbaar dus wij weer terug lopen naar de fiets en richting Monster gefietst. En ja, daar had je Solleveld. Maar waar was nu die heide? We fietsten richting zee en sloegen weer rechtsaf richting Den Haag. Ter hoogte van Ockenburg besloten we het nog één keer te proberen. De borden gaven nergens uitsluitsel, maar we informeerden nu bij twee mannen met hond. Ja, via het Hyacintbos! Hebben we gedaan. Nee, niet bij de eerste brug naar rechts, maar eerst links over de andere brug en dan naar rechts. Aha, daar was het fout gegaan. Weer op de fiets naar het parkeerterrein en voor de derde keer langs de kabouters. Nu was het makkelijk te vinden.

En ja, er was hei, heel veel hei, en het bloeide uitbundig. En van een afsluiting of werkzaamheden was niets te merken.

 

Bruggen gezien vanuit het Hyacintbos

Veel heen en weer gefietst

Overgrootmoeder Rinske

Mijn moeder is geboren op 21 januari 1922, op een boerderij in het gehucht Schilligeham, bij Winsum (Groningen). Het was een strenge winter. Het duurde daarom tot 24 februari voordat de familie van mijn oma (de Hilverda's) vanuit Tjamsweer (bij Appingedam) de tocht naar Winsum ondernam om op kraamvisite te gaan. Ze waren met z'n vieren; de ouders van mijn oma (Rinske en Wybe) en twee zussen, Ettje en Jeltje. 

Hoe de precieze route van de bus uit zag weet ik niet, maar ze zullen eerst de bus naar Groningen hebben genomen. Waarschijnlijk moesten ze daar overstappen op een bus naar Winsum. Het laatste stuk naar de boerderij zouden ze lopend hebben kunnen doen.

De bus kwam echter niet in Groningen aan. Vlak voor de stad reed hij het Damsterdiep in. Hoewel er nog wel ijs op het diep lag was de weg niet glad; waarschijnlijk was er een probleem met de stuurinrichting van de bus. 

Mijn overgrootmoeder zat voorin; zij is vermoedelijk gewond geraakt doordat de overige passagiers over haar heen vielen. Ze werd naar het ziekenhuis in Groningen gebracht waar ze de volgende dag overleed. Ze was de enige passagier die het ongeluk niet overleefde.

In het Nieuwsblad van het Noorden van 24 februari staat het ongeluk uitgebreid beschreven (zie hier). Ook over de oude vrouw Hilverda (57) die er niet best aan toe was. 

Op de site van de Beeldbank Groningen staat een foto van de bus met daar ook een verwijzing naar het uitgebreide krantenartikel. Zie Beelden (beeldbankgroningen.nl)

Ook verschillende andere kranten uit die tijd maakten melding van het ongeluk, zoals de Provinciale Drentsche en Asser courant:

Provinciale Drentsche en Asser courant

Het verslag van het Nieuwsblad van het Noorden staat hier en hier. Hieronder de volledige tekst van het artikel van 24 februari.

GRONINGEN, 24 Feb.

Een autobus met 13 personen in het Damsterdiep

Vanochtend, omstreeks kwart voor negen, is de autobus A 5142 van de Damster-Automaatschappij, op weg van Appingedam naar Groningen, waarin zich, behalve de chauffeur 12 passagiers bevonden, ongeveer een kilometer voorbij het Abattoir in het Damsterdiep gereden. De auto, waarin meerendeels dames zaten, is van het midden van den weg op zij geschoten en moet met een draai in het water terecht zijn gekomen, want de auto stond met den kop naar de richting Appingedam gekeerd in het water. Het achtergedeelte, waarin zich de ingang van het vervoermiddel bevindt, steekt boven het water uit, waardoor de inzittenden gelukkig gered konden worden. Het laat zich denken, dat de passagiers hevig schrikten; de omwonenden hoorden plotseling een hartverscheurend gegil en aanvankelijk dacht men aan een catastrophe. De eerste berichten, welke ons bereikten luidden dan ook, dat alle inzittenden waren omgekomen. Gelukkig is dit, dank zij vooral het kordaat optreden van de landbouwers J.H. Makken van Oosterhoogebrug en D. Bouwman van Euvelgunne, niet het geval gebleken. De chauffeur en de heer Bulthuis, die naast hem voorop zat, verlieten, doornat, de autobus door over het voertuig heen te klauteren, de andere reizigers werden met hulp van de beide koemelkers, die met hun melkwagen passeerden, uit hun benarde positie gered, waarbij ook de heer Bakker, een der omwonenden zich verdienstelijk heeft gemaakt. Vier der inzittenden hebben de reis naar Groningen te voet voortgezet, een achttal werd aanvankelijk bij omwonenden ondergebracht. De meesten hadden niet-ernstige hoofdwonden gekregen door het breken van de ruiten; een oude vrouw is per Groene Kruisauto, die onmiddellijk ter plaatse was, naar de stad gebracht, daar zij, ofschoon niet gewond, door den schrik was bevangen. Het ergst is er aan toe de bejaarde vrouw Hilverda uit Tjamsweer. Zij zat voorin den wagen, die, zooals wij reeds opmerkten, met den kop vooruit in het water is terecht gekomen. Zij kreeg dus haar medepassagiers op het lichaam en bovendien heelt zij, zooals dr. Nathans, die per motor was komen toesnellen, had geconstateerd, water binnen gekregen. Zij en haar echtgenoot en dochter zijn liefderijk opgenomen bij den heer Bakker, een andere, getrouwde dochter, mej. Doornbos, bij een der andere omwonenden. 

Doordat de autobus eenigszins door het ijs in het Damsterdiep werd tegengehouden, is het ongeval betrekkelijk goed afgeloopen. Wat de oorzaak van de zonderlinge zwaai van het voertuig is geweest, viel nog niet met zekerheid vast te stellen. De commissaris van politie, die op de plaats van het onheil aanwezig was, deelde ons mede, dat vermoedelijk de stuurinrichting onklaar is geweest. Voorbijgangers hadden kort te voren, toen de bus hen passeerde al verdachte, knappende geluiden waargenomen. Hoe die veroorzaakt zijn is nog niet opgehelderd; de chauffeur Bos is daaromtrent terstond na het ongeval door de politie gehoord.

Ook de brandweer rukte op het eerste signaal uit, doch behoefde, voor zoover de redding der inzittenden betreft, niet handelend op te treden. Zij zou de autobus op het droge halen, doch behoefde, wijl voor dergelijke karweitjes f15 per uur wordt in rekening gebracht, daarvoor eerst toestemming van de Damster Auto-Maatschappij, zoodat daarmede nog niet terstond een aanvang kon worden gemaakt.   

Het politieonderzoek ter plaatse werd geleid door den commissaris, den heer J. J. Tonckens en den inspecteur, den heer Kruizinga, terwijl later ook de hoofdcommissaris aanwezig was. De politie werd het eerst gewaarschuwd door de houtzagerij van Houten aan het Damsterdiep; zij waarschuwde onmiddellijk dr. Nathans, liet het personeel' dat gereed stond om op surveillance te gaan, naar het Damsterdiep vertrekken, requireerde de rijwielbrancards van de beide bureaux, bestelde de Gr. Kr.- en de ziekenauto en een majoor en 10 man personeel vertrokken met het zuurstof-apparaat. Aanvankelijk verkeerde men in het onzekere omtrent het lot van den heer Bulthuis, die zooals wij reeds meldden, naast den chauffeur had gezeten. In den loop van den ochtend deelde hij aan een agent, die Tusschen-beide-markten stond, mede, dat hij zichzelf in veiligheid had gesteld; hij was licht aan de handen gewond.

De chauffeur, de 21-jarige Willem Bos uit Wirdum heeft aan de politie bevestigd, dat het ongeval vermoedelijk een gevolg is geweest van een defect aan de stuurinrichting. Een der omstanders had ons verklaard, dat dit defect vermoedelijk was veroorzaakt door een aanrijding, die kort voor het ongeluk met een melkwagen had plaats gehad. Wij deelden dit den commissaris, den heer Tonckens mede, die er een onderzoek naar heeft ingesteld. Daarbij is gebleken, dat vóór het ongeval de bus inderdaad in aanraking is geweest met den melkwagen yan den landbouwer De Wit, die naar Oosterhoogebrug ging, zoodat de veeren van dezen wagen zijn beschadigd en de wagen zelf is ontwricht. Of de auto tengevolge van deze aanrijding is onklaar geworden, is nog niet met zekerheid uitgemaakt, waardoor ook nog niet te zeggen is of er van nalatigheid mag worden gesproken. Eerst na deze aanrijding is de autobus de beide andere melkboeren achteropgereden. De politie heeft terstond na het gebeurde een foto van de situatie gemaakt.

Omtrent den toestand der slachtoffers kunnen wij nader nog mededeelen, dat de 30-jarige mejuffrouw E. Doornbos, gehuwd, wonende te Farmsum er het slechts aan toe is. Haar toestand is ernstig; zij heeft inwendige kneuzingen en klaagt over benauwdheden. Ook haar moeder, de 57-jarige R. Hilverda uit Tjamsweer is er slecht aan toe. Beiden zijn uit het huis van den heer Bakker naar het ziekenhuis vervoerd; zij hebben vermoedelijk ook water in de longen gekregen. De echtgenoot van de oude vrouw, de 59-jarige heer W. S. Hilverda wordt nog bij de omwonenden verpleegd evenals de 20-jarige dochter Jeltje Hilverda. De namen van de verdere passagiers, voor zoover bekend zijn: mej. G. Biewenga uit Ten Post met haar 8-jarig zoontje Daniel, de 62-jarige mejuffrouw A. Bakker uit Winneweer, de jongeman E. W. J. Hemmes uit Appingedam en de 27-jarige mejuffrouw A. Riepma uit Losdorp, gemeente Bierum, dia aan de politie kennis heeft gegeven, dat zij na het ongeval een portemonnaie inhoudende f 30 vermiste.

Omstreeks 12 uur had de brandweer de autobus op het droge gebracht.

Wij hadden nog een onderhoud met de heer E. W. J. Hemmes uit Appingedam, een der passagiers, die ons verklaarde dat de bus de reis van Appingedam zonder eenige onregelmatigheid had gemaakt. Hij meende, dat het feit, dat het voertuig tegen den melkwagen van Makken is opgereden, die door de bus werd ingehaald; zoodra hij de in het water gereden bus had verlaten zag hij althans, dat de mannen bezig waren, melkbussen, die van dezen wagen waren gevallen, weer op te laden. Door, deze aanrijding verloor, naar hij meende de chauffeur het stuur van de auto, die daarna met een scherpe bocht naar de waterkant reed om op den berm eenigszins schuin op zij viel, zoodat hij geheel achterstvoren in het water terecht kwam. De passagiers vielen over elkaar en het mag een wonder heeten, dat Hemmes, die geheel vóór in den wagen zat, er zonder eenig kwetsuur is afgekomen. De meeste inzittenden werden gewond, doordat men, onze er uit te laten kruipen, de glazen van de toegangsdeur moest inslaan.

Mijn oma heeft ons hier nooit iets over verteld. Ik denk dat ze al overleden was toen we het verhaal van mijn moeder hoorden. 

Kantongerecht Onderdendam

Het was slecht weer gisteren, echt een dag om op te ruimen. Hoewel: er zijn eigenlijk nooit dagen om op te ruimen, maar sommige dagen zijn wel iets meer geschikt dan andere. 

In een la van het bureau dat aan mijn ouders toebehoorde zat een map met allerlei knipsels. Eén van de knipsels was deze.

Meestal liet mijn vader een dergelijk knipsel wel vergezeld gaan van een bronvermelding, maar hier ontbrak deze. Was dit stuk bewaard omdat een van onze familieleden zich voor het gerecht moest verantwoorden? En zo ja, welk vergrijp was het dan geweest? Wielrijden zonder licht lijkt aannemelijk, en dat geldt ook voor het zich te laat in een café bevinden. De initialen doen echter nergens een bel rinkelen, wellicht is dit alleen uitgeknipt uit verwondering over de overtredingen.

In een poging om te achterhalen hoe oud het knipsel is ben ik gaan googelen op kantongerecht Onderdendam, en toen stuitte ik op deze interessante Wikipedia-pagina: Kantongerecht Onderdendam - Wikipedia.

Een datum van de overtredingen heb ik niet gevonden, maar het moet dus in elk geval voor 1934 geweest zijn. 

Zwammen

Sommige mensen nemen aardappelen mee als ze op vakantie gaan, maar wij houden het bij een pak hagelslag. Normaal gesproken dan.

Op mijn verjaardag - 1 juni -  kreeg ik een zeer leuk cadeau, namelijk een grow kit voor het kweken van oesterzwammen. De grow kit bestaat uit een afsluitbare plastic bak met afgeplakte gaten aan zij- en bovenkant. In de bak zit een zakje 'broed' .

Het broed vermeng je met koffiedik en vervolgens wacht je tot zich een mooie, wollige schimmellaag heeft gevormd. Als het helemaal wit is, dat duurt een paar dagen, bedek je het weer met een laag koffiedik. Dit proces herhaal je tot de bak vol is. En dan is het wachten geblazen totdat er opeens wat activiteit zichtbaar is bij een van de gaten. En voor je het weet heb je prachtige oesterzwammen.

Begin augustus was het bij mijn kit zover, er piepte opeens iets naar buiten en binnen een paar dagen waren het enorme zwammen die geoogst konden worden. We hadden er genoeg aan voor twee maaltijden. En dat is niet alles! Na een paar weken komt er een tweede oogst. Die liet bij ons wel lang op zich wachten. En de vakantie kwam dichterbij, 4 september zouden we naar Frankrijk vertrekken en op 3 september had zich nog geen zwam laten zien. 

Ik stapte die dag naar de buren om te vragen of ze de zwammen wilden oogsten als er nog iets ging gebeuren, maar de buren bleken op dezelfde dag als wij op vakantie te gaan.

Op de ochtend van ons vertrek was het echter toch eindelijk zo ver, er waren kleine zwammetjes zichtbaar aan de zijkant! Wat nu? Het was te vroeg om te oogsten. Meenemen dus!

En zo komt het dat wij nu in Frankrijk rondrijden met een bak vol schimmels. We hopen ze binnenkort te kunnen verwerken! 

De eerste rijdag hebben ze goed doorstaan. Zie hier het prille begin in onze hotelkamer.

Overigens kwamen wij onze buren tegen op een van de eerste Aires in Frankrijk. We hebben gezellig samen geluncht.